ζωρός= λέγεται ο άκρατος, ο καθαρός, ο αμιγής, ο χωρίς νερό οίνος. Η λέξη συναντάται στον Όμηρο (8ος αι. π.Χ.) (ζωρόν δέπας= ποτήρι με άκρατο οίνο, ζωρότερον δε κέραις= αναμίγνυε τον οίνο με λιγότερο νερό). Μετά τον Όμηρο η λέξη κατάντησε να σημαίνει αυτόν που πίνει πολύ, που μεθάει. Στον Πλούταρχο (1ος αι. μ.Χ.) η λέξη έχει την ακριβώς αντίθετη σημασία, δηλ. οίνος αναμεμιγμένος με νερό.
Φουσκί: είναι βέβαια το κοπρόχωμα που χρησιμοποιείται για τη λίπανση των χωραφιών. Πρόκειται για την αρχαία λέξη φύσκη και φυσκίον κοινώς φούσκα το στομάχι ή το παχύ έντερο και το φουσκί είναι το περιεχόμενο της φύσκης που αποβάλλεται. Φύσκη ή φύσκων είναι ο παχύς στην γαστέρα, ο κοιλαράς, ο φούσκας. Ίσως από την φύσκη προέρχεται η φράση «είμαι φύσκα, έχω φάει πολύ, δεν χωράει άλλο».
Σούφρα είναι η πτυχή, η πτύχωση, η σούρα, ο μαρασμός βρέφους από αθρεψία. Μάλλον πρόκειται για την αρχαία λέξη σύφαρ που κατά το λεξικό LIDDELL SCOTT σημαίνει τεμάχιο ρυτιδωμένου δέρματος, το σύκο το ζαρωμένο. Σαν επίθετο η λέξη σύφαρ σημαίνει ο ρυτιδιασμένος, ο καταπονημένος, ο πολύ γερασμένος.
Αφηγείται η Χαρ. Σκιαδά
Στο Καστρί Λακωνίας, το χωριό της γιαγιάς μου, η οποία μου έδωσε και τις πληροφορίες και ονομάζεται Χαρίκλεια Σκιαδά και είναι 78 ετών, οι Απόκριες αποτελούσαν αφορμή για χορό και τραγούδι επί δύο ημέρες συνεχώς. Άρχιζαν την Κυριακή το πρωί. Μετά την εκκλησία πήγαιναν στο βουνό για ξύλα όλες οι γυναίκες μαζί. Τα ξύλα θα χρησίμευαν για τη βραδινή φωτιά.
Γράφει η Ελένη Κάντζα - Σουλικιά
Ήταν Κυριακή της αποκριάς γύρω στις ένδεκα (11) η ώρα το πρωί. Ήμουν στο σπίτι μας στο Καστόρι απόφοιτος Παιδ. Ακαδημίας και περίμενα διορισμό. Την προηγούμενη χρονιά είχα δουλέψει με σύμβαση στη Βορδώνια, το χωριό του πατέρα μου. Ήμασταν δύο δασκάλες για εκατόν πενήντα (150) παιδιά. Πολλή δουλειά. Δίδαξα Ελληνικούς χορούς, έκανα γυμναστικές επιδείξεις, οργάνωσα θέατρο, εκδρομή, με παιδάκια ξυπόλυτα και νηστικά.
Κατά τα έτη 1923-24 ήλθαν στο Καστρί 216 Πόντιοι πρόσφυγες, και ίδρυσαν εδώ το συνοικισμό Νέα Λιβερά. Λόγω της σκληρής δουλειάς και του σχετικά μικρού αριθμού Ποντίων δεν υπήρχε οργανωμένη πνευματική κίνηση στίς τάξεις των προσφύγγων, με αποτέλεσμα να ξεχαστεί σχεδόν ή ποντιακή γλώσσα και η πνευματική κληρονομιά (τραγούδια, παραμύθια, μοιρολόγια κ.τ.λ.).
Με αφορμή το κείμενο του Γιώργη Μυρίδη για τον Πανάγο Γεωργαντά, ξαναδημοσιεύουμε και ένα παλιότερο κείμενο της Γεωργίας Κορζή-Ξενόγιαννη που προσθέτει επί πλέον πληροφορίες για τον αείμνηστο πρόεδρο της κοινότητας του χωριού μας.
"Τον Πρόεδρο Πανάγο Γεωργαντά τον ήξερα σαν έναν γλεντζέ χαρούμενο και πολύ κοινωνικό άνθρωπο και σαν Πρόεδρο της Κοινότητας Καστορείου τον καλύτερο.
Γράφει ο Γιώργης Μυρίδης
Όσοι από εμάς τους κατοίκους του Καστρίου, της Νέας Λιβεράς και των Σερβέικων γεννηθήκαμε μέχρι το τέλος της δεκαετίας του 1950, θυμόμαστε τα χωριά μας χωρίς νερό, οι κήποι τα καλοκαίρια κατάξεροι, γεμάτοι αγκάθια, και εμείς και οι γονείς μας να τρέχουμε στα πηγάδια και στις πηγές στον Κάρδαρη για λίγο πόσιμο νερό με τις στάμνες και τους τενεκέδες.
Περισσότερα Άρθρα …
- Κάρεν-Καλίσα Χιώτη: Στο Πανεπιστήμιο Κοπεγχάγης ποντιακά τραγούδια του Γιάννη Μαραπά
- ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΑΠΟ ΤΑ ΠΑΛΙΑ - Ο ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΞΥΔΙΑΣ ΜΙΛΑΕΙ ΣΤΟΝ ΠΟΛΥΔΕΥΚΗ
- Απόκριες στο Καστρί στις αρχές του 1900- Αφηγείται η Χαρ. Σκιαδά
- Οι Απόκριες του 1955 Το δημοκρατικό πνεύμα της αποκριάς... - Γράφει η Ελένη Κάντζα - Σουλικιά
Σελίδα 19 από 22






















